ਧਾਰੀਵਾਲ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ, ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 150 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਾਣੀ ਧਾਰੀਵਾਲ ਵੂਲਨ ਮਿੱਲਜ਼, ਜਿਸਨੂੰ ਨਿਊ ਏਗਰਟਨ ਵੂਲਨ ਮਿੱਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਯੁੱਗ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਫਿਰ ਧਾਰੀਵਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਰਚ ਹਨ। ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਈਸਾਈ ਭਾਈਚਾਰਾ ਅਕਸਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ “ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ, ਨਾ ਕਿ ਸੰਤਾਂ ਲਈ ਅਜਾਇਬ ਘਰ” ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਰਚ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ – ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ, ਧਾਰੀਵਾਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਸਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਕਸਬੇ ‘ਤੇ ਵਰਗ, ਕੱਦ ਅਤੇ ਰੁਤਬੇ ਦੀ ਅਮਿੱਟ ਮੋਹਰ ਛੱਡੀ। ਵੂਲਨ ਮਿੱਲ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾ ਬਣ ਗਈ। ਮਿੱਲ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲਈ ਲਗਭਗ ਹਰ ਦੂਜੇ ਘਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਵਸਨੀਕ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਪਲਾਇਰ, ਖਰੀਦਦਾਰ ਸਨ, ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਕਸਬੇ ਦਾ ਖਾਕਾ ਨੇੜਲੇ ਕਸਬਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਬਟਾਲਾ ਅਤੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਸਮੇਤ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਮੂਲ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਦੀ ਝੌਂਪੜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮਹਿਲ ਜਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਲੋਕ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਅਤੇ ਟੌਪੋਗ੍ਰਾਫੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਚੰਗੇ ਨਕਸ਼ੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਨ। ਧਾਰੀਵਾਲ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਮੈਪ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਧਾਰੀਵਾਲ ਵਧਿਆ, ਨਕਸ਼ੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਸਗੋਂ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਅੱਪਰ ਬਾਰੀ ਦੁਆਬ ਨਹਿਰ (UBDC) ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਹਿਰ ਕਸਬੇ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਦੀ ਹੈ – ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਧਾਰੀਵਾਲ – ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। UBDC ਗੁਆਂਢੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਪਠਾਨਕੋਟ ਦੇ ਮਾਧੋਪੁਰ ਹੈੱਡਵਰਕਸ ਵਿਖੇ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਚਾਈ ਨਹਿਰ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ, ਪਠਾਨਕੋਟ, ਤਰਨਤਾਰਨ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ 3,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਕੁੱਲ ਨਹਿਰੀ ਨੈਟਵਰਕ ਦੇ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਧਾਰੀਵਾਲ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਹੈ। ਇਹ “ਅਸਥਾਈ” ਚਰਚਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਲਈ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਘਰ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਜੀ ਘਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਵੀਕਐਂਡ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੈਂਕੜੇ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ, ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ, ਈਸਾਈ ਪਾਦਰੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਿਮਾਰੀ ਲਈ ਚਮਤਕਾਰੀ ਹੱਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਦਰੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ “ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਚੇਲੇ” ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਏਡਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਪਾਦਰੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਹੱਲ ਹੈ