ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਾਵਲਕਾਰ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ, ਉਸ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਗਵਾਹ ਸੀ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਵਲਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਦਮਨ, ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਅਤੇ ਵੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕੀਤੀ। ਜਿਊਂਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਗਲਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾ ਕੇ ਸੱਚਾਈ ਲਿਖ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਵੰਡ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਦਮੇ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ, ਉਸਦਾ ਪੋਤਾ, ਨਵਦੀਪ ਸੂਰੀ, ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਧੁਨਿਕ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਮੁੜ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਖੇਤਰੀ ਲੇਖਣੀ ਘੱਟ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਅਨੁਵਾਦ ‘ਏ ਗੇਮ ਆਫ਼ ਫਾਇਰ’ (ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦਾ ਖੇੜ) ਹੈ, ਜੋ 1948 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਨਵਦੀਪ ਸੂਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਮਿਊਜ਼ ਇੰਡੀਆ-ਜੀਐਸਪੀ ਰਾਓ ਟ੍ਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡਜ਼ 2025 ਵਿੱਚ ਜਿਊਰੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਨਵਦੀਪ ਸੂਰੀ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਚੌਥੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ‘ਬਲੋਡਿੰਸ’ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਪੀ), ‘ਏ ਲਾਈਫ ਇਨਕੰਪਲੀਟ’ (ਅਧ ਖਿਡੀਆ ਫੂਲ), ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵਿਤਾ ‘ਖੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ’। ਇਹ ਮਾਨਤਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਅਨੁਵਾਦ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ, ਆਲੋਚਨਾ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦ ਲਈ ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮ, ਮਿਊਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ, ‘ਏ ਗੇਮ ਆਫ਼ ਫਾਇਰ’, ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਹਿਮਨਜ਼ ਇਨ ਬਲੱਡ’ ਦੀ ਸੀਕਵਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਵੰਡ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਦਮੇ, ਉਜਾੜੇ, ਫਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ, ਬਸਤੀਵਾਦ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਚਰਿੱਤਰ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ, ਕਹਾਣੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅੱਜ, ਜਦੋਂ ਨਸਲੀ, ਧਰਮ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਧਰੁਵੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਸਮਾਜਾਂ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੁਰਸਕਾਰ ਇੱਕ ਅਨੁਵਾਦਕ ਵਜੋਂ ਨਵਦੀਪ ਸੂਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।


