ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਾਨਸੂਨ, ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਸੀਮਤ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਨੂੰ ਮੱਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ (ਬਾਸਮਤੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਬਾਸਮਤੀ) ਹੇਠ ਰਕਬਾ 30.58 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸ ਵਾਰ 32 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਸੀ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੈਰ-ਬਾਸਮਤੀ ਝੋਨਾ, ਜਿਸਦੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਘਰੇਲੂ ਮੰਡੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ‘ਤੇ ਖਰੀਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ 25.88 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਾਸਮਤੀ ਝੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹੇਠਲਾ ਰਕਬਾ ਇਸ ਸਾਲ ਘਟਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਿਰਫ 4.70 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਸੀ। ਬਾਸਮਤੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਯੂਏਈ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਖੁੱਡੀਆਂ ਨੇ ‘ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ’ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਅਮਰੀਕਾ-ਇਰਾਨ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਸਮਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਘਟ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬਰਾਮਦ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੇਵੰਦ ਭਾਅ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਗੇ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਣ ਲਈ ਸਲਾਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਲ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਸੀਮਤ ਸਪਲਾਈ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਾਉਣੀ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ 15.50 ਲੱਖ ਕੁਇੰਟਲ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਸਾਲ ਸੂਬੇ ਨੂੰ 13.90 ਲੱਖ ਕੁਇੰਟਲ ਖਾਦ ਅਲਾਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।